Strona główna Archiwum Przedstawiamy drugą część artykułu "Co warto wiedzieć o emeryturach?"
Przedstawiamy drugą część artykułu "Co warto wiedzieć o emeryturach?"

Wymienione świadczenia mają charakter ekwiwalentny - zależą od wysokości zgromadzonych aktywów. Warunkiem otrzymania emerytury okresowej jest posiadanie aktywów na poziomie wyższym aniżeli 20-krotność zasiłku pielęgnacyjnego. Wypłata corocznie waloryzowanych emerytur okresowych będzie wygasała wraz z osiągnięciem przez emeryta 65 roku życia.
Dożywotnie emerytury kapitałowe nie będą waloryzowane. Dziedziczenie jest możliwe jedynie w okresie trzech lat od momentu rozpoczęcia pobierania dożywotniej emerytury kapitałowej, w formie tzw. jednorazowej wypłaty gwarantowanej na rzecz wskazanych spadkobierców. W przypadku współmałżonka - na jego wniosek - dziedziczone środki mogą zostać przelane na jego rachunek w OFE.

Wcześniejsze emerytury.
Wcześniejsza emerytura przysługuje osobom, będącym ostatnio pracownikami, które nie osiągnęły wieku emerytalnego 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna, tj:
- urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r.,
- urodzonym po 31 grudnia 1848r., a przed dniem 1 stycznia 1969r., o ile nie       przystąpiły do OFE albo zgłosiły wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na       rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, a warunki dotyczące osiągnięcia wymaganego stażu i wieku spełniły
do 31 grudnia 2008r.
Od kobiety wymaga się osiągnięcia 55 lat i udowodnienia co najmniej 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a jeżeli została uznana za całkowicie niezdolną do pracy co najmniej 20 lat tych okresów.
Mężczyzna uzyska prawo do tej emerytury po osiągnięciu 60 lat, jeżeli:
-udowodnił 35 lat składkowych i nieskładkowych albo
-ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za      całkowicie niezdolnego do pracy.
Powyższe oznacza, że wcześniejsza emerytura przysługuje kobiecie, która ukończyła 55 lat, a nie ukończyła 60 lat oraz mężczyźnie, który ukończył 60 lat, a nie ukończył 65 lat.
Złożenie wniosku o emeryturę po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego skutkuje przyznaniem emerytury w oparciu o inną podstawę prawną.
Dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949r. nie ma to większego znaczenia, bowiem nie zmienia się sposób ustalania wysokości emerytury. Natomiast w przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., które wniosek o przyznanie emerytury zgłoszą po ukończeniu 60 lat (kobieta)-podstawę prawną przyznania emerytury stanowi art.24 ust.1 ustawy emerytalnej, co pociąga za sobą ustalenie wysokości tej emerytury na nowych (mieszanych) zasadach.
Oznacza to zatem, że spośród ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., emerytura ta może być przyznana wyłącznie kobietom, urodzonym w latach 1949-1953. Tylko te kobiety osiągnęły wymagany wiek emerytalny, tj.55 lat do dnia 31 grudnia 2008r.
Nie uzyskają jej mężczyźni urodzeni po 1948r., bowiem do dnia 31 grudnia 2008r. nie osiągną wymaganego wieku (60 lat).

Uzyskanie uprawnień do emerytury jest uwarunkowane nie tylko osiągnięciem wieku emerytalnego ale także spełnieniem innych warunków tj. udowodnieniem wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa wyżej oraz ewentualnej całkowitej niezdolności do pracy.
Od kobiet wymaga się, aby uzyskały staż emerytalny najpóźniej w dniu 31 grudnia 2008r.
Brak w tej dacie wymaganego okresu wyklucza możliwość przyznania wcześniejszej emerytury.
Również całkowita niezdolność do pracy, umożliwiająca przyznanie emerytury przy udowodnieniu 20-letniego stażu emerytalnego kobietom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r., a przed dniem 1 stycznia 1969r., musiała powstać najpóźniej w dniu 31 grudnia 2008r.

Należy podkreślić, że dzień 31 grudnia 2008r. był ostatecznym terminem na spełnienie warunków uprawniających do wcześniejszej emerytury, a nie ostatecznym terminem na zgłoszenie wniosku o jej przyznanie.
Za prawa do wcześniejszej emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, lecz liczonej już wg nowych zasad, będą mogły, zgodnie z art.184 ustawy, skorzystać niżej wymienione grupy ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r.:
-ubezpieczeni zatrudnieni, w ramach stosunku pracy, w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - jeżeli osiągnęli wiek emerytalny, który dla tej grupy ubezpieczonych waha się od 55 do 40 lat dla kobiet i 60 do 45 lat dla mężczyzn oraz udokumentowali okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( a w przypadku prac wymienionych w dziale IV wykazu B, który stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r., co najmniej 10 lat takiej pracy). Prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze-w niektórych przypadkach-uzależnione jest od osiągnięcia niższego wieku emerytalnego w czasie wykonywania innej pracy, do której pracownik został skierowany ze względów zdrowotnych.

Ta grupa oraz:
-ubezpieczeni wykonujący działalność twórczą lub artystyczną,
-ubezpieczeni legitymujący się niektórymi okresami pracy górniczej, którzy nie spełniają warunków do górniczej emerytury,
-ubezpieczeni zatrudnieni na kolei,
będą mogli przejść na wcześniejszą emeryturę z chwilą osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego pod warunkiem, że wymagany staż ogólny, jak również w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, osiągnęły do 31 grudnia 1998r.

W następnej części przedstawimy:

Emerytury pomostowe,
Renty z tytułu niezdolności do pracy,
Waloryzacja świadczeń,
Nowa kwota bazowa.

Informacje opracowano w Zespole Polityki Społecznej, Ubezpieczeń i Rynku Pracy OPZZ z wykorzystaniem przedruku wyjaśnień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zamieszczonych na jego stronie internetowej.

Tadeusz Woś