| Po co zrzeszać się w Organizacji Związkowej |
|
Przeważnie w takich rozmowach Członkowie Zarządów posługują się tzw. obiecankami typu, jak się zapiszesz to będziesz od Związku otrzymywał …….. , i tu następuje wyliczanka wszystkich świadczeń, jakie każdemu członkowi gwarantuje Statut Związku. A tak naprawdę, to, że pracownicy zawiązują Organizację Związkową, że wybierają swoich reprezentantów, że łączą się z innymi grupami związkowymi w większą jednolitą organizację, która ma konkretne uprawnienia w stosunku do pracodawcy gwarantowane ustawą jest przemilczane. Co powinien wiedzieć każdy członek Organizacji Związkowej, a obowiązkowo Przewodniczący Zarządu Grupowego, Wydziałowego, Zakładowego oraz członkowie tych Zarządów, aby umieć odpowiedzieć na te podstawowe pytania? O rozwinięcie tego tematu poprosiłem kolegów z Federacji, OPZZ oraz Organizacji w Zakładach Wielkiej Syntezy Chemicznej. Prawie natychmiast w tej kwestii wypowiedzieli się mec. Grzegorz Wróbel z Rady woj.. Podkarpackiego OPZZ oraz Przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Przemysłu Chemicznego Szklarskiego i Ceramicznego w Polsce Józef Woźny, którego opinię niżej prezentuję. „’’Związki zawodowe są organizacją dobrowolną i nikogo nie można „zmusić” do przynależności do nich. Prawo do zrzeszania się należy do wolności obywatelskich zagwarantowanych w atr. 59, ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej jak i Kodeksie Pracy (art. 181 – „Prawo do Koalicji”), a więc możliwość przystąpienia do Związku Zawodowego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Podstawową kompetencją Związków jest reprezentowanie pracowników i obrona ich praw, i interesów. Dla zwykłego pracownika te dwa postanowienia zawarte w Zasadzie „Prawa do Koalicji” z Kodeksu Pracy mają kluczowe znaczenie. Członkowie Związku mogą mieć pewność, iż Związek będzie stawał w ich obronie w razie ewentualnych sporów z pracodawcą. Przez obronę należy rozumieć nie tylko przedstawienie swojej opinii pracodawcy odnośnie pracownika i zaistniałej sytuacji. W zakres tego pojęcia wlicza się również fachową pomoc prawną polegającą bądź to na konsultacjach z prawnikiem jak i pomoc przy pisaniu wszelkich pism (opinii prawnych, odwołań, skarg, pism procesowych). Możliwa jest też konsultacja z innymi działaczami związkowymi, niekoniecznie z własnej organizacji zakładowej, którzy chętnie podzielą się własnymi długoletnimi doświadczeniami z działalności związkowej. W ramach obrony Związki mogą wskazać pracowników (w zależności od ilości członków), którym Pracodawca nie będzie mógł wypowiedzieć, ani zmienić stosunku pracy. Większość osób nie zdaje sobie sprawy, że duża część ich wynagrodzenia (dodatki, premie, nagrody jubileuszowe, odprawy, waloryzacja płac, itp.) nie wynika z ich umowy o prace, ale z Układu Zbiorowego Pracy, który bez związków nigdy by nie powstał! W świetle polskich przepisów tylko Związki Zawodowe mają zdolność układową, – czyli tylko one mogą zawierać, bądź zmieniać, z pracodawcą Układ Zbiorowy Pracy. To właśnie dzięki nim pracownicy mają szereg uprawnień, z których, na co dzień nie zdają sobie sprawy. Ale to nie wszystko! Związki walczą o prawa pracowników nie tylko na szczeblu zakładowym. Mogą one opiniować projekty ustaw jak i innych aktów prawnych, nawet Unijnych, żądać zmiany przepisów już obowiązujących, składać skargi do Trybunału Konstytucyjnego, tudzież składać własne projekty. Działalność Związków już od dawna nie ogranicza się tylko do zakładu pracy, mogą się one zrzeszać tworzyć organizacje ogólnokrajowe (federacje), ogólnokrajowe organizacje międzyzakładowe (konfederacje), oraz wstępować do międzynarodowych organizacji pracowniczych. To nie jedyne uprawnienia Związków, a więc nie jedyne korzyści z przynależności do nich. Do kompetencji Organizacji Związkowych należy również: ustalanie zasad wykorzystywania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział środków na poszczególne cele. Związki nadzorują przestrzegania bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie, współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Są to niektóre, choć jedne z najważniejszych uprawnień organizacji związkowych. Jednak czy warto poprzestawać na byciu tylko członkiem Związku? Czy może lepiej wziąć sprawy w swoje ręce i zostać aktywnym działaczem? Związki ze swojej strony mogą zapewnić różnego rodzaju szkolenia na terenie całej Polski, jak i Unii Europejskiej. Od 2004 roku poszukiwani są aktywni członkowie Związków znający języki obce, w celu reprezentacji polskich pracowników na forum międzynarodowym. Ale i działanie na terenie własnego zakładu jest bardzo ważne! Należy pamiętać, iż ustawodawca zagwarantował, że nikt nie może być prześladowany ani ponieść ujemnych konsekwencji za swoją działalność związkową. Istnieje również możliwość zwolnienia całkowitego, bądź częściowego (w zależności od ilości członków związku) z obowiązku świadczenia pracy dla pracownika należącego do Zarządu Związku działającego u danego pracodawcy. Poszczególni pracownicy mogą zostać zwolnieni z pracy na czas wymagany do załatwienia ich spraw związanych z działalnością Związkową. Także nie należy się obawiać, że członkostwo w związku będzie kolidowało z naszym życiem prywatnym. Pamiętajmy również o kluczowej roli, jaką odegrały Związki w przemianach ustrojowych, które odbyły się na przestrzeni kilkunastu ostatnich lat oraz o prawie do strajku. Ostanie lata pokazały jak wiele potrafi on zdziałać! Ale nigdy nie wolno zapomnieć, że Związki Zawodowe są narzędziem do walki o prawa pracowników, o godne i sprawiedliwe traktowanie. Dzięki nim pracownik ma szanse w nierównej walce z nieuczciwym pracodawcą, a nawet ochronę przed krzywdzącymi próbami zmiany prawa. Nidy nie wolno traktować działalności Związkowej jako celu samego w sobie, tylko po to by nabyć uprawnienia socjalne, bądź ochronę przysługująca członkom zarządu – tacy działacze są niemile widziani.” Z poważaniem Przewodniczący Federacji Józef Woźny Przewodniczący ZMNSZZ T. Woś |